# CN Hücresi — Metodoloji v1.0 (DONDURULDU)

**Belge türü:** Hücre parametre bağlaması — **DONDURULMUŞ** (git tag `cn-cell-freeze`)
**Statü:** **v1.0 DONDURULDU (2026-07-22).** C-sınıfı hücre (en indirgenmiş set). **CANLI** — kovan kadrosunun **beşinci ve son** tanığı (US/GB/DE/JP/CN); kadro tam. Dondurma sonrası değişiklik = yeni sürüm + değişiklik günlüğü; `configs/cn.py` kilitlendi.
**Tarih:** 2026-07-22 | **İlişki:** [KOVAN-ISKELET.md](KOVAN-ISKELET.md) CN; şablon örnekleri [GB-METHODOLOGY.md](GB-METHODOLOGY.md) + [DE-METHODOLOGY.md](DE-METHODOLOGY.md) + [JP-METHODOLOGY.md](JP-METHODOLOGY.md); makine karşılığı [configs/cn.py](configs/cn.py); fizibilite kanıtı [reports/kovan_h0_feasibility.md](reports/kovan_h0_feasibility.md) §3

---

## 0. Statü Beyanı (her sinyal dosyasında taşınır)

Bu hücre, **dondurulmuş şablonun** (METHODOLOGY v1.5 + METHODOLOGY-V2 v2.1) CN parametre bağlamasıdır; **yeni mekanizma içermez.** Çekirdek mantık `src/cell/` şablonundan gelir ve ABD ile bit-aynıdır.

Hücre bir **TANIKTIR**: v1 kriterleri geçilmedi, v2 çürütüldü. CN çıktıları **doğrulanmış enstrüman sinyali değildir**; her dosya `statu` alanında bu ibareyi taşır. **C hücresidir** (en indirgenmiş set): yakıt **2 gösterge / 2 blok** + katalizör **1** (K4). Değerleme bloğu, ikinci-aşama yoğunlaşma, likidite ekseni ve katalizör faiz-ayağı **tümüyle yok** (§1.2 — kurulamayanlar). **C-sınıfı dürüstlüğü:** eksik olan uydurulmaz; her düşen gösterge açıkça ve gerekçesiyle düşürülür.

---

## 1. Config Tablosu (CN bağlamaları — FİİLİ ingest teyidi, 2026-07-22)

**JPNASSETS dersi uygulandı:** her aday seri "canlı görünüyor" değil, **fiilen çekilerek** derinlik/frekans/canlılık teyit edildi.

### 1.1 Kurulabilen set

| Kod | Gösterge | CN kaynağı | Teyit (fiili çekim) | Isınma | Not |
|---|---|---|---|---|---|
| 1.3 | BIS kredi/GSYİH açığı | `bis_credit_gap_cn` (`Q.CN.P.A.C`) | **121 çeyrek, 1995-Q4→2025-Q4**; uç aralık **[−14.7, +25.5] yp** (2016 balonu net); son 3: −5.3/−6.4/−7.7 (mevcut deleveraging) | ~2011 | **CN'nin TAŞIYICISI** — küresel kredi nöbetçisi (S2 girdisi) |
| 6.1 | Varyans trendi | `yahoo_ssec` (SSE Composite `000001.SS`) | **7037 günlük bar, 1997-07-02→2026-07-21**; CNY, FİYAT endeksi (ham kapanış) | ~2012 | Fiyat endeksi ✓ (sermaye-kontrol şerhli, §1.3) |

Katalizör ekseni:

| Kod | Gösterge | CN kaynağı | Teyit | Not |
|---|---|---|---|---|
| K4 | Hisse vol ivmesi | `yahoo_ssec` (SSE Composite) | 1997+ günlük ✓ | Fiyat-türevi — sermaye-kontrol şerhli (§1.3) |

### 1.2 Kurulamayan / düşürülen set (açıkça, gerekçeli — uydurulmadı)

| Kod | Neden düştü (fiili teyit) | Hüküm |
|---|---|---|
| 1.1 margin | Ücretsiz derin programatik CN margin arşivi yok | **YOK** |
| 2.2 yoğunlaşma | French kütüphanesinde Çin faktörü yok; EM agregası Çin-özgü değil | **YOK** |
| 4.1 eğri | 10Y bacağı ücretsiz-programatik **YOK** (FRED `IRLTLT01CNM156N`/`INTGSBCNM193N` HTTP 400); yalnız 3M (`IR3TIB01CNM156N`, 1997+) yaşar — tek bacak eğri kurmaz | **KURULAMAZ** |
| K1 faiz oynaklığı | Günlük CGB 10Y erişimi yok (4.1 ile aynı kök) | **YOK** |
| 4.2 MB bilançosu | Sermaye-kontrol/yapısal: PBoC bilançosu Fed-QE anlamından kopuk (zorunlu karşılık/MLF/pencere rehberliği) | **YAPISAL ANLAMSIZ — kurulmadı** |
| 4.4 CPI momentumu | FRED'deki tüm OECD CN CPI aylık serileri **2025-04'te ölü** (`CHNCPIALLMINMEI`/`CPALTT01CNM659N` fiili teyit); yaşayan aylık CN CPI FRED'de yok, NBS API anti-bot/format-riskli | **VEKİL-RİSKLİ → DÜŞÜRÜLDÜ** (zorlama yok) |
| 5.3 değerleme-vekil | Pay (SSE fiyat) uygun **ama** canlı ÇEYREKLİK nominal CN GSYİH FRED'de yok (`CHNGDPNQDSMEI` 2023-07'de ölü; yalnız WDB **yıllık** var → ölü-düz-çizgi kusuru F1) | **GİRMEZ** (§3) |

### 1.3 Sermaye-Kontrol Şerhi (bağlayıcı beyan)

Kapalı sermaye hesabı + doğrudan devlet müdahalesi (2015 "ulusal takım" alımları) **fiyat-türevi göstergelerin anlamını kısmen bozar**: 6.1 (varyans trendi), K4 (vol ivmesi) ve olay tanımı (%20 düşüş), serbest-piyasa evrenindeki kadar temiz değildir. Bu göstergeler **kurulur ama zayıf-güvenle yorumlanır**; hücrenin ağırlık merkezi fiyat-türevi eksende **değildir**. CN'nin asıl değeri **1.3'tür** (piyasa-fiyatından bağımsız, BIS'in HP-filtreli kredi/GSYİH açığı) — bu yüzden CN "kredi nöbetçisi" olarak konumlanır.

---

## 2. Rol Beyanı — C hücresi ALARM TETİKLEYEMEZ (yalnız bağlam)

**C-sınıfı hücre bir alarm kaynağı değildir; yalnız bağlam verir** (KOVAN-ISKELET §4: H4 yargıç girdisinde sınıf-bazlı ses). Bu, config düzeyinde de yapısaldır:

- **`yakit_tetik = []`** (BOŞ): US kapı-tetik kümesi {1.1, 2.2, 4.2, 4.4} ∩ CN-mevcut = ∅. Yani kapı (Kritik geçişi) **yakıt ekseninden asla ateşlenemez** — yapısal.
- **`katalizor_tetik = ["K4"]`**: mekanik kesişim {K3, K4} ∩ CN = {K4}, ama K4 fiyat-türevidir ve sermaye-kontrol şerhiyle (§1.3) **zayıf-güven** taşır. C hücresinin dili bir uyarı **değil**, bağlamsal okumadır.

**CN'nin asıl işlevi:** 1.3 üzerinden **küresel kredi döngüsü nöbetçiliği** (S2 girdisi). CN, dünyanın en büyük kredi balonu kaynağıdır; 1.3'ün 2016'daki +25.5 yp ucu ve bugünkü deleveraging (−7.7) tam da bu nöbetin verisidir. CN hücresi kovana **bağlam** getirir: "küresel kredi arka planı ne durumda?" — kendi alarmını çalmaz.

---

## 3. Değerleme-Vekil Eki (H12) — CN'ye GİRMEZ

[DEGERLEME-VEKIL-EKI.md](DEGERLEME-VEKIL-EKI.md) (5.3) **CN'ye bağlanamaz.** Vekil `fiyat-endeksi / nominal-GSYİH` oranıdır; pay (SSE Composite fiyat endeksi) **uygundur** ama **payda kurulamıyor**: canlı ÇEYREKLİK nominal CN GSYİH FRED'de yok (`CHNGDPNQDSMEI` 2023-07'de ölü). Tek canlı seçenek WDB **yıllık**tır → ekin çözdüğü F1 kusuruna (yıllık = haftalık ölü-düz çizgi) geri düşer. Dolayısıyla CN, ABD-dışı değerleme boşluğunu **dolduramaz** — beyan edilen sınır (JP'nin aksine, ki orada `JPNNGDP` canlı çeyreklikti).

---

## 4. Tazelik + Bootstrap + Sinyal Düzeni (şablon standardı)

- **Tazelik (CN takvimlerine kalibre):** `yahoo_ssec` (5 iş günü), `bis_credit_gap_cn` (285 gün, BIS gap ~5-6 ay gecikme). Bugün canlı set **temiz** (`tazelik_ihlalleri == []`). Dikiş yok (4.4 düşürüldüğü için ölü-arşiv/halef zinciri kurulmadı → `ARSIV_MUAF = []`).
- **Bootstrap:** GB/DE/JP ile birebir — kayıt-temelli `baslangic_donemi` (yazılmış sinyal < 3), 26-haftalık bellek-içi pencere, geriye dönük seri üretilmez.
- **Sinyal düzeni:** `signals/cn/YYYY-MM-DD.json` (birleşik şema). Hücre izolasyonu aynen uygulanır. Dondurma kilidi: `cn-cell-freeze`.

---

## 5. Başlangıç Konvansiyonu (K1 yok)

CN'de günlük CGB 10Y erişimi olmadığından **K1 yoktur** — GB/DE/JP'nin K1-geçerlilik penceresi (yerel günlük 10Y başı + 15y) CN'de tanımsız. Başlangıç, kurulan iki taşıyıcının **seri başı + 15y ısınma** aritmetiğiyle belirlenir: **1.3** BIS-CN 1995-Q4 → ~2011; **6.1/K4** SSE Composite 1997-07 → ~2012. Bağlayıcı hüküm: hücre fiilen **~2012'den itibaren** tam skorlanır (her iki eksen ısınmış). `yuzdelik_son` 15y kuralı bunu kod düzeyinde zorlar; ek geçerlilik penceresi parametresi gerekmez.

---

## 6. Kalıcı Sınırlar (dondurulmuş "kabul edilen bilinen sınır") ve Değişiklik Günlüğü

Aşağıdaki eksiklikler **kalıcıdır ve kabul edilmiştir** — C hücresi bunlarla geçerlidir (yalnız-bağlam rolü onları gerektirmez). Yaşayan ücretsiz kaynak çıkarsa yalnız ayrı bir **v1.1 sürüm kararıyla** eklenebilir; dondurma bunları **beklemez**:

| Eksik | Neden (kalıcı) | Yol |
|---|---|---|
| **4.4 CPI** | FRED OECD CN CPI 2025-04'te ölü; yaşayan ücretsiz aylık yok; NBS API vekil-riskli/anti-bot | **Kalıcı düşük.** Yaşayan ücretsiz kaynak çıkarsa v1.1'de eklenebilir; beklemez |
| **4.1 eğri + K1** | Günlük CGB 10Y ücretsiz-programatik yok (yapısal erişim sınırı) | **Kalıcı yok** (§1.2) |
| **1.1 / 2.2 / 4.2** | Margin arşivi yok / French'te Çin yok / PBoC Fed-QE'den kopuk (yapısal) | **Kalıcı yok** (§1.2) |
| **5.3 değerleme-vekil** | Canlı çeyreklik nominal CN GSYİH yok (payda ölü) | **Kalıcı yok** (§3) |
| **K2 SHIBOR** | chinamoney endpoint 404/sözleşmesiz | **Araştırmada park**; bulunursa v1.1, C rolü değişmez |

**Sermaye-kontrol şerhi (bağlayıcı, kalıcı):** fiyat-türevi göstergeler (6.1, K4, olay) zayıf-güven; hücrenin değeri **1.3** üzerindendir (§1.3, §2).

- **Değişiklik günlüğü:**
  - **v0.1 (2026-07-22) — Aşama 1 (taslak + fizibilite teyidi):** H0 CN bulguları **fiili ingest'le doğrulandı** (JPNASSETS dersi): 1.3 BIS-CN (121 çeyrek, uç [−14.7,+25.5]) ✓, SSE Composite (7037 bar, 1997+) → 6.1/K4 ✓. Düşenler fiili teyitle. Sınıf **C** teyit. `yakit_tetik=[]`. Yeni ingest: `bis` CN kolonu, `yahoo` SSE Composite. CANLI DEĞİL.
  - **v1.0 (2026-07-22) — Aşama 2 (DONDURMA + canlıya alma, `cn-cell-freeze`):** Açık maddeler "kabul edilen kalıcı sınır"a bağlandı (yukarıdaki tablo; hiçbiri dondurmayı beklemez). Başlangıç konvansiyonu K1-siz teyit (1.3 1995 / SSE 1997 → ~2012). CN **CANLI** — AKTIF_HUCRELER'de, Actions'ta JP'den sonra izole adım, `signals/cn/`. Yeni secret gerekmez (BIS+Yahoo anahtarsız). Kadro **tam** (beşinci ve son tanık).

---

*v1.0 DONDURULDU — 2026-07-22 (`cn-cell-freeze`). C-sınıfı TANIK (yalnız-bağlam, alarm kaynağı DEĞİL; sermaye-kontrol şerhli). Fizibilite fiili ingest'le teyitli. Kovan kadrosu **tam**: US/GB/DE/JP/CN. Çıktılar doğrulanmış enstrüman sinyali DEĞİLDİR.*