# Kovan — Kurucu İskelet Taslağı v0.1

**Belge türü:** Vizyon iskeleti ve faz planı — ÖN-KAYIT DEĞİLDİR
**Statü:** Bağlayıcı değil. İnşaya karar verildiğinde her katman kendi ön-kayıt sürecinden geçer (v1/v2 emsali).
**Tarih:** 2026-07-17
**İlişki:** Market Fragility (ABD) = Kovanın ilk hücresi ve şablonu. Bu belge o projenin devamıdır, alternatifi değil.

---

## 0. Bu Belgenin Statüsü

Bu belge bir anayasa değil, bir **haritadır**. v1 ve v2'nin anayasaları (METHODOLOGY.md, METHODOLOGY-V2.md) dondurulmuş ve bağlayıcıdır; bu belge ise inşa başlamadan önce serbestçe revize edilebilir. İnşa kararı verildiğinde:

1. Her katman (hücre şablonu, senkron katmanı, yargıç) **kendi METHODOLOGY belgesini** alır ve v1/v2 süreciyle dondurulur: fizibilite → taslak → hakem turları → dondurma → sınav.
2. Bu belgedeki hiçbir eşik, gösterge veya kural bağlayıcı sayılmaz — hepsi aday statüsündedir.
3. Mevcut sistemlere dokunulmaz: v1 tanıklığı ve v2 gölge kaydı kesintisiz sürer. Kovan onların üzerine inşa edilir, yerine değil.

---

## 1. Vizyon ve Dürüst Yenilik İddiası

**Vizyon:** Her büyük piyasayı kendi göstergeleriyle gözleyen özerk hücreler; hücreleri okuyan bir senkron katmanı; ve küresel finansal durumu tek bir dürüst dille raporlayan bir yargıç. Sistem tahmin etmez — **dünyanın kırılganlık haritasını her gün, zaman damgalı, değiştirilemez biçimde kayda geçirir.**

**Dürüst kalibrasyon — ne "dünyada ilk", ne değil:**

Çok-ülkeli finansal kırılganlık izlemesi yeni değildir: IMF (GFSR), BIS (erken uyarı göstergeleri), ECB (sistemik risk panoları) bunu kurumsal ölçekte yapar. Yeni olan **bileşim**dir ve bilindiği kadarıyla emsalsizdir:

- Ön-kayıt disipliniyle dondurulmuş, **çürütme-öncelikli** metodoloji (kurumlar geriye dönük revize eder; bu sistem edemez),
- Append-only, halka açılabilir, kimsenin — sahibinin bile — sonradan düzeltemediği tanıklık kaydı,
- Kendi başarısızlıklarını ana sayfasında yayınlayan şeffaflık mimarisi,
- Tamamen ücretsiz veriyle yeniden üretilebilirlik,
- Ve tek kişinin, AI ajanlarını yöneterek işletebileceği ölçek.

İddia "kimse çok piyasa izlemedi" değil; **"kimse bunu bu epistemik disiplinle ve bu şeffaflıkla yapmadı"** — savunulabilir iddia budur ve yeterince büyüktür.

---

## 2. Öğrenilmiş Kısıtlar (v1/v2'den gelen, tasarımı bağlayan dersler)

Bu yedi ders tercih değil, **kanıtlanmış kısıttır**; kovan tasarımı bunlara uymak zorundadır:

**D1 — İthal şok kör noktası kovanın varlık gerekçesidir.** DE 2008, tam gösterge kapsamıyla kaçtı çünkü yakıt Almanya'da değildi. Tek-piyasa gözlemcisi bulaşmayı yapısal olarak göremez. Kovanın çekirdek hipotezi budur: *"X piyasasının riski, kendi yakıtı + diğer hücrelerdeki yakıtın X'e açıklığı."* Bu hipotez henüz kanıtlanmamıştır — kovanın kendisi bu hipotezin sınavıdır.

**D2 — Hücreler eşit donanımlı olamaz.** Değerleme bloğu ABD dışında ücretsiz kurulamıyor; her piyasanın gösterge seti fizibiliteyle belirlenir ve kapsam farkı **beyan edilir**, gizlenmez (Japonya 2/11 dersi).

**D3 — Yargıç deterministik olmak zorundadır.** Birleştirme kuralları sistemin en kolay ezber yapan yeridir (v1 eşit-ağırlık tartışmaları, H9 reddi). LLM'ler tutarlı kural uygulayamaz. Kural: **karar mekanik ve ön-kayıtlı; LLM yalnız anlatı üretir.** LLM'in çıktısı hükmü asla değiştiremez.

**D4 — Ağırlık optimizasyonu yasağı ölçekle birlikte büyür.** Küresel kriz örneklemi tek-piyasa örnekleminden bile küçüktür (~3-4 gerçekten küresel olay). Hücreler-arası ağırlık, senkron eşiği, bulaşma katsayısı — hiçbiri tarihsel veriden optimize edilemez; hepsi konvansiyonla sabitlenir ve duyarlılıkta taranır.

**D5 — Doğrulama evreni tükenmiştir.** 2008'in senkron doğası biliniyor; onu "yakalayan" bir kovan tasarımı hiçbir şey kanıtlamaz. Kovanın tek sahici sınavı **canlı kayıttır** (§7).

**D6 — Veri kırılganlığı işletim gerçeğidir.** HY spread kesintisi, Yahoo sözleşmesizliği, OECD serilerinin ölmesi, MOVE lisans duvarı — her hücre bu risklerle yaşar. Tazelik dişleri, çift-kaynak desenleri ve vekil protokolleri hücre şablonunun zorunlu parçasıdır.

**D7 — Katedral tuzağı.** En büyük risk teknik değil, davranışsaldır: gözlem yapmak yerine sonsuza kadar gözlemevi inşa etmek. Her faz kapısı "çalışan ve kayıt tutan bir şey" üretmek zorundadır; hiçbir faz "altyapı hazırlığı" ile bitemez.

---

## 3. Mimari — Dört Katman

```
┌─────────────────────────────────────────────────────┐
│  KATMAN 4 — ANLATI (LLM ajan)                       │
│  Haftalık küresel durum raporu; hükmü DEĞİŞTİREMEZ  │
├─────────────────────────────────────────────────────┤
│  KATMAN 3 — YARGIÇ (deterministik)                  │
│  Ön-kayıtlı kurallar → küresel durum dili           │
├─────────────────────────────────────────────────────┤
│  KATMAN 2 — SENKRON / KOVAN ZİHNİ                   │
│  Hücreler-arası göstergeler (senkron yakıt, yayılım)│
├─────────────────────────────────────────────────────┤
│  KATMAN 1 — HÜCRELER (piyasa başına)                │
│  ABD (v1+v2 gölge) │ GB │ DE │ ... │ (BIST?)        │
├─────────────────────────────────────────────────────┤
│  KATMAN 0 — ORTAK VERİ                              │
│  BIS (çok-ülkeli), French, FRED, yerel kaynaklar    │
└─────────────────────────────────────────────────────┘
```

**Katman 0 — Ortak veri:** BIS kredi açığı dosyası zaten çok-ülkeli (tek indirme, tüm hücreler okur). French Europe/uluslararası faktörler bölgesel. Çift-tarih şeması ve ham arşivleme evrenseldir. Adaptör deseni korunur: kaynak başına bir adaptör, hücreler paylaşır.

**Katman 1 — Hücreler:** Her hücre = Market Fragility şablonunun piyasa-parametreli örneği (§4). Kendi METHODOLOGY'si, kendi geçerlilik pencereleri, kendi sinyal dizini (`signals/<hücre>/`), kendi tazelik kuralları. Hücreler birbirinden **habersizdir** — senkron bilgisi yalnız Katman 2'de doğar (sorumluluk ayrımı: hücre yerel tanıktır, küresel yorum yapmaz).

**Katman 2 — Senkron/Kovan zihni:** Hücre çıktılarını okuyan, hücreler-arası büyüklükler üreten katman. Aday göstergeler §5'te — hepsi hipotez statüsünde.

**Katman 3 — Yargıç:** Girdisi hücre durumları + senkron göstergeler; çıktısı **küresel durum dili** (tek cümlelik, ön-tanımlı sözlükten). Kuralları sıfır-serbest-parametre konvansiyonlarıyla yazılır, kendi METHODOLOGY'sinde dondurulur. İnsan veya LLM müdahalesi yapısal olarak imkânsız (v2 motor kilidi emsali: kod, dondurma tag'i olmadan koşmaz).

**Katman 4 — Anlatı:** LLM ajan, yargıcın hükmünü ve hücre verilerini okuyup insan-okur haftalık rapor yazar ("Bu hafta 3 hücrede yakıt yükseldi; DE'nin ABD'ye açıklığı şu; yargıç dili değişmedi"). Kural: anlatı **hükümden sonra** üretilir, hükme geri akamaz; her rapor, dayandığı sinyal dosyalarının hash'leriyle birlikte kayda girer (anlatı da tanıklığın parçasıdır ama ikincil katmandır).

---

## 4. Hücre Şablonu

**Şablon çıkarımı (en kritik mühendislik işi):** Mevcut repo ABD'ye gömülü. Kovan için kod, `market_config` parametresiyle çalışan bir pakete dönüşür: seri kimlikleri, geçerlilik pencereleri, olay-serisi tanımı (fiyat endeksi + eşik uyarlaması), tazelik kuralları — hepsi konfigürasyon; çekirdek mantık (yüzdelik dönüşüm, bloklar, rejim/histerezis, çift-tarih disiplini) ortak ve **tek kaynaktan** gelir. ABD hücresi bu şablonun ilk örneği olarak yeniden ifade edilir — davranışı bit-düzeyinde aynı kalmak şartıyla (regresyon testi: mevcut sinyallerin yeniden üretimi).

**Hücre sınıfları (D2 gereği, fizibiliteyle atanır):**

| Sınıf | Tanım | Örnek |
|---|---|---|
| A | ≥4 blok + ≥2 katalizör kurulabiliyor | ABD |
| B | 3 blok + ≥1 katalizör | GB, DE (mevcut fizibiliteyle) |
| C | ≤2 blok — yalnız-izleme, yargıç girdisine sınırlı katkı | JP (bugünkü ücretsiz veriyle) |

Sınıf, hücrenin yargıçtaki sesini belirler (C hücresi alarm tetikleyemez, yalnız bağlam verir) — bu kural da yargıç METHODOLOGY'sinde ön-kayıtlanır.

**Aday hücre sırası:** GB (verisi hazır, çürütme testinden tanıdık) → DE → JP/FR/BIST (fizibiliteye göre). BIST özel not: yerel bilgi avantajın var ama veri kalitesi/derinliği ayrı fizibilite ister; duygusal öncelik teknik önceliğin önüne geçmemeli.

---

## 5. Senkron Katmanı — Aday Göstergeler (tümü hipotez)

| # | Aday | Mekanizma | Statü |
|---|---|---|---|
| S1 | Senkron yakıt sayısı: yakıt>60 olan hücre oranı | 2008'in tanımlayıcı özelliği yerel değil senkron kırılganlıktı | Çekirdek aday |
| S2 | Küresel kredi ivmesi: BIS çok-ülkeli açık serilerinin genişlik ölçüsü | D1'in "küresel yakıt kanalı" hipotezi — v2 çürütmesinin ana bulgusu | Çekirdek aday |
| S3 | Merkez-hücre maruziyeti: ABD yakıtı × diğer hücrelerin ABD'ye finansal açıklığı | DE 2008 tam bu kanaldı; açıklık verisi (BIS bankacılık istatistikleri) fizibilite ister | Araştırma |
| S4 | Katalizör senkronu: aynı hafta ≥2 hücrede katalizör sıçraması | Ateşlemenin küresel eşzamanlılığı | Araştırma |

Senkron katmanının kendi "yakıt/katalizör" ayrımı korunur (H3 mirası): S1-S2 yavaş küresel yakıt, S3-S4 hızlı yayılım. Birleştirme kuralı yok — yargıca ham girer.

---

## 6. Yargıç — Tasarım İlkeleri

1. **Girdi:** hücre durum dilleri + sınıfları + senkron göstergeler. **Çıktı:** ön-tanımlı sözlükten tek küresel durum cümlesi + gerekçe satırı (hangi kural tetiklendi).
2. **Kural biçimi:** yalnız sayım ve eşik konvansiyonları ("≥N sınıf-A/B hücre Kuru+ VE S2 > eşik → küresel dil X"). Çarpan yok, ağırlık yok, öğrenme yok (D3, D4).
3. **Asimetrik teyit mirası:** kötüleşme hızlı, iyileşme yavaş — hücre histerezisinin küresel uyarlaması.
4. **İstisna şeffaflığı mirası:** tek hücre aşırılığı küresel dili değiştirmese bile adıyla raporlanır.
5. **Yargıcın kendi çürütme testi:** tasarım anında tanımlanacak — muhtemelen "bakılmamış dönem" yerine (yok) **aşamalı ön-kayıt**: kurallar dondurulur, ilk gerçek küresel stres dönemi sınav olur. Bu, v1'in yaşadığı "canlı kayıt tek sahici sınav" gerçeğinin kovan ölçeğinde baştan kabulüdür.

---

## 7. Doğrulama Sorunu — Baştan Dürüst Cevap

Kovanın doğrulama durumu, v2'ninkinden de zordur ve bunu şimdi yazmak gerekir:

- Küresel senkron kriz örneklemi ~3-4 olaydır (1987?, 1997-98, 2008, 2020) ve **hepsi bilinmektedir** — tarihsel "doğrulama" tanımı gereği kirlidir.
- Bu yüzden kovanın epistemik statüsü baştan şudur: **tarihsel koşu = yalnız akıl-sağlığı (kanıt değeri yok etiketi); bağlayıcı sınav = canlı kayıt.** v2'nin §A/§D mimarisi kovan ölçeğinde aynen uygulanır.
- Kısmi bağımsızlık kaynağı: yeni hücre eklendikçe o hücrenin *yerel* olayları (bakılmamış piyasa rotasyonu) hücre şablonunun sınavı olmaya devam eder — GB 2008 yakalaması bu desenin ilk kanıtıydı.
- Sonuç-yorum tablosu, dondurma anında, sonuç görülmeden yazılır (v2 emsali).

---

## 8. Faz Planı (her kapı: "çalışan + kayıt tutan bir şey")

| Faz | İş | Kapı |
|---|---|---|
| H0 | Fizibilite genişletme: hücre adaylarının (JP/FR/BIST + S3 açıklık verisi) gösterge×piyasa matrisi | Rapor: hangi hücre hangi sınıf |
| H1 | Şablon çıkarımı: kod piyasa-parametreli pakete dönüşür | ABD hücresi şablondan, bit-aynı sinyal (regresyon) |
| H2 | İkinci hücre canlı: GB, kendi METHODOLOGY'siyle (fizibilite→taslak→hakem→dondurma) | `signals/gb/` günlük akıyor |
| H3 | Üçüncü hücre (DE) + ortak veri katmanı konsolidasyonu | İki yeni hücre kesintisiz kayıtta |
| H4 | Senkron katmanı ön-kaydı (S1-S2 çekirdek; S3-S4 fizibiliteye göre) | KOVAN-METHODOLOGY dondurulur |
| H5 | Yargıç ön-kaydı + motor (deterministik, kilitli) | Küresel durum dili günlük üretiliyor (yayınsız) |
| H6 | Anlatı katmanı (LLM ajan, hüküm-sonrası) + kovan dashboard'u | Haftalık rapor + çok-hücreli panel |

Zorunlu sıra kuralı: H(n) kapısı geçilmeden H(n+1) başlamaz. Her fazın sonunda sistem bir öncekinden **daha fazla kayıt tutuyor** olmalı — daha fazla altyapıya sahip değil.

---

## 9. Operasyon Gerçekleri

- **Maliyet:** hücre başına günlük Actions koşusu ~2 dk; 5 hücre + senkron + yargıç ≈ günde 15 dk — ücretsiz kotanın çok altında. Domain hâlâ tek gerçek masraf (yayına karar verilirse).
- **Depo yapısı kararı (H1'de):** monorepo (tek Actions, ortak şablon, basit) vs hücre-başına repo (izolasyon, ama bakım N katı). Ön-eğilim: monorepo — tek kişilik işletimde basitlik kazanır.
- **Bakım yükü dürüstlüğü:** her hücre, kırılabilir veri kaynakları demektir (D6). Hücre sayısı, senin e-posta-başına-müdahale kapasitenle sınırlıdır; 4-6 hücre gerçekçi tavandır, 20 değil.
- **Anlatı ajanının maliyeti:** haftalık tek LLM çağrısı — ihmal edilebilir; ama çıktısının kayda hash'le bağlanması zorunlu (anlatı sürümlenebilir, hüküm sürümlenemez).

---

## 10. Riskler ve Tuzaklar

1. **Katedral tuzağı (D7)** — en büyük risk. Panzehir: faz kapıları + her fazda kayıt üretimi.
2. **Senkron ezberi** — S-göstergelerinin eşiklerini 2008'e bakarak seçmek. Panzehir: konvansiyon + duyarlılık + "tarihsel koşu kanıt değildir" etiketi.
3. **LLM sızması** — anlatı ajanının zamanla "yorum"dan "değerlendirme"ye kayması. Panzehir: yapısal ayrım (anlatı hüküm-sonrası üretilir, ayrı dosya, hükmü değiştirme yolu kodda yok).
4. **Hücre kalitesi enflasyonu** — C-sınıfı hücreleri A gibi konuşturmak. Panzehir: sınıf beyanı + yargıçta sınıf-bazlı ses hakkı.
5. **Tek kişi riski** — sistem senin FRED anahtarına, GitHub hesabına, müdahale kapasitene bağlı. Panzehir (ileride): yeniden-üretim dokümantasyonu o kadar iyi olmalı ki başka biri repo'yu klonlayıp devam ettirebilsin. §9'un gerçek anlamı budur: tanıklık, tanığın kendisinden uzun yaşayabilmeli.

---

## 11. Açık Sorular (H0'da cevaplanacak)

1. S3 için ülkeler-arası finansal açıklık verisi (BIS consolidated banking statistics?) ücretsiz ve yeterli mi?
2. BIST hücresi: fiyat/endeks verisi, kredi verisi, ücretsiz derinlik — sınıfı ne olur?
3. Monorepo vs çoklu repo (H1 kararı).
4. Yargıç durum dili sözlüğü: kaç kademe, hangi kelimeler (dört-bölge dilinin küresel uyarlaması)?
5. Anlatı ajanının modeli ve çağrı altyapısı (yerel mi, API mi) — maliyet/süreklilik.
6. Kovan yayın stratejisi: hücreler tek tek mi açılır, kovan bütün olarak mı?

---

## 12. Karar Kapısı

Bu belge, şu üç koşul sağlandığında ön-kayıt sürecine (H0 fizibilite → katman METHODOLOGY'leri) dönüşür:

1. **Takvim:** v1+v2 canlı kaydı en az birkaç ay birikmiş (tanıklık dönemi meyvesini vermeye başlamış),
2. **Enerji:** inşaya dinlenmiş kafayla oturulabiliyor (D7 kontrolü),
3. **Niyet:** final ödevi takvimi netleşmiş (kovan, ödevin kendisi mi, vizyon bölümü mü — ikisi farklı kapsam).

O güne kadar bu belge harita olarak durur; sistemler kayıt tutar; hipotezler defterde bekler.

---

*v0.1 — 2026-07-17. Bağlayıcı değil; inşa kararıyla birlikte her katman kendi ön-kayıt sürecine girer.*

---

## v0.2 Notları (2026-07-19 — belge dondurulmamış, serbest revizyon)

**1. §4 aday hücre sırası KESİNLEŞTİ:** ABD (mevcut, A) → GB → DE → JP → CN. Beş hücre, beş ayrı mekanizma — kadro çeşitliliği mekanizma çeşitliliğidir, coğrafya koleksiyonu değil:

| Hücre | Mekanizma rolü |
|---|---|
| US | Değerleme/kredi çekirdeği (v1+v2 mevcut şablon) |
| GB | Yerel kredi birikimi |
| DE | İthal şok alıcısı (D1'in tanığı: 2008 kör noktası) |
| JP | Küresel fonlama kanalı kaynağı |
| CN | Küresel kredi balonu kaynağı |

**2. FR çıkarıldı.** Gerekçe: DE ile aynı para politikası ve aynı faktör seti (ECB + French Europe), yüksek korelasyon; euro bölgesine bir hücre yeter. Bilgi eklemez, bakım ekler.

**3. BIST çıkarıldı.** Gerekçe: çerçeve gelişmiş-piyasa hisse kırılganlığı için tasarlandı; TR kriz sınıfı kur/egemen-borç tipidir ve kronik yüksek enflasyon genişleyen yüzdelik dönüşümü bozar (4.4 kalıcı tepede yaşar). EM-uyarlaması ileride AYRI bir araştırma sorusudur; yarım eklenti gürültü üretir.

**4. §9 bakım notu:** 5 hücre, §9'daki 4-6 hücrelik gerçekçi tavanın içindedir; kadro bu tavana bilinçli çekilmiştir.

**5. H1 kapısı: 2026-07-19, regresyon bit-aynı, kapı geçildi.** Şablon çıkarımı tamamlandı: çekirdek mantık `src/cell/` (piyasadan bağımsız), ABD hücresi `configs/us.py` market_config'iyle şablonun ilk örneği; eski giriş noktaları ince sarmalayıcı. Kanıt: bugünün v1+v2 tam sinyali + üç tarihsel as-of noktası (2000-06-30, 2008-10-10, 2020-03-20) refactor öncesi/sonrası alan-alan bit-aynı ([tests/test_regression_h1.py](tests/test_regression_h1.py), kalıcı); 237/237 test.

**6. OECD-çürümesi deseni: dikişli seri fabrikası şablon-standardı oldu (K2 mirası).** H0 bulgusu, OECD MEI serilerinin hücre hücre öldüğüydü (JP CPI 2021-06, CN CPI 2025-04, GB CPI 2025-03, GB 3M 2026-01). Bu artık ad-hoc bir veri sorunu değil, **çözülmüş bir desendir**: K2'nin dikiş kuralı (ölen kaynak + canlı halef, AYRI yüzdelik havuzları, geçiş = ölü serinin son gözlemi, örtüşme yüzdelik-skor korelasyonu raporlanır) genel `yap_dikisli` fabrikasına çıkarıldı; K2 onun ilk örneğidir. **Tüm hücrelerde ölü-OECD girdileri bu desenle çözülür** — GB 4.4 (ONS CPI, r=0.895) ve 4.1 (BoE eğrisi, r=0.950) ilk uygulamalardır ([reports/gb_halef.md](reports/gb_halef.md)). Sonuç: D6 (veri kırılganlığı işletim gerçeğidir) için bir panzehir daha; yeni hücrede ölü OECD bacağı artık blokaj değil, bilinen bir iştir.

**7. H2 kapısı: 2026-07-20, GB canlıya alındı — kovanın ilk çoğalması.** [GB-METHODOLOGY.md](GB-METHODOLOGY.md) v1.0 donduruldu (tag `gb-cell-freeze`), GB `AKTIF_HUCRELER`'e girdi, Actions'a **izole** GB adımı eklendi, nabız GB dizinini de izliyor, ilk sinyal `signals/gb/` altına yazıldı. §8'in kapı kuralı sağlandı: sistem bir öncekinden **daha fazla kayıt tutuyor** (üç akış: US v1, US v2, GB). İki yeni şablon dişi: **dondurma dişi** (tag yoksa hücre kayıt başlatamaz — v2 motor kilidinin hücre karşılığı) ve **hücre izolasyonu** (bir hücrenin bayat/hatalı olması diğerinin kaydını düşürmez; commit her hâlükârda koşar, hüküm commit'ten sonra verilir). Sıradaki kapı H3 (DE) bu iki dişi hazır bulur.

**9. H3 kapısı: 2026-07-21, DE canlıya alındı — üçüncü tanık.** [DE-METHODOLOGY.md](DE-METHODOLOGY.md) v1.0 donduruldu (tag `de-cell-freeze`), DE `AKTIF_HUCRELER`'e girdi, Actions'a GB'den sonra izole DE adımı eklendi, nabız DE dizinini de izliyor, ilk sinyal `signals/de/` altına yazıldı. Dört akış kayıtta (US v1, US v2, GB, DE). H2 dişlerinin (dikiş fabrikası, dondurma kilidi, izolasyon, kayıt-temelli bootstrap, fetch-depth:0) hepsi hazır bulundu — DE hücresi sıfır yeni mekanizmayla, salt config bağlamasıyla kuruldu. **İki öğretici sürpriz:** (a) DE 4.1 OECD eğri bacakları GB'nin aksine hâlâ canlı → yaşayan seri dikişlenmez (geçiş sabiti invariantı, PIT), dikiş yerine ön-kayıtlı yedek; (b) DE CPI halefinde ölçü sürekliliği (ulusal CPI→HICP) GB'de mümkünken DE'de mümkün değil — kabul edilen bilinen sınır (r=0.898). Sıradaki kapı H4 (senkron katmanı) bu üç hücrelik tabanı hazır bulur.

**8. H2 dersi: regresyon çapası veri-kenarına değil yerleşmiş as-of'a (2025-12-31) sabitlenir** — kapı **KOD** değişmezliğini ölçer, veri tazeliğini değil. Taşıma goalpost değildir: tarihsel referanslar (2000/2008/2020) bayt-aynı kaldığı sürece ölçülen değişmezlik korunur; kanıt = `referans_tarihsel.json` yeniden üretimde bayt-aynı.

*v0.2 — 2026-07-19 (madde 5: 2026-07-19; madde 6-8: 2026-07-20; madde 9: 2026-07-21).*